อ่านข้อมูล จดบันทึก สรุปรายงาน - กับเลขาส่วนตัว NotebookLM

📚 งานประจำวัน ที่ต้องเจอ(เกือบ)ทุกวัน#

แม้ว่าเราจะอยู่ใน role ของ developer (หรือ role ไหน ๆ ก็ตาม) แอดมินเชื่อว่าเกือบทุกคนน่าจะเคยเจอกับสถานการณ์ที่เราต้องมานั่งจัดการกับงานเอกสารต่าง ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นการอ่านหรือสรุปรวบรวมเอกสารคู่มือหลายร้อยหน้า หรือการสรุปบันทึกการประชุมต่าง ๆ ซึ่งเป็นงานแฝงที่เกิดขึ้นโดยที่งานเหล่านี้อาจจะไม่ใช่งานหลักของเราจริง ๆ

บ่อยครั้งที่งานเหล่านี้ก็กินเวลาทำงานของเรามากจนเกินไป จนทำให้ productivity ที่ควรจะเกิดขึ้นถูกขัดจังหวะอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และบางครั้งก็ถึงกับทำให้ developer หลาย ๆ คนเกิดอาการ burnout กับงานเอกสารเหล่านี้กันเลยทีเดียว 😵

📝 ทางออกของปัญหากับเลขาส่วนตัว NotebookLM#

แต่ในวันนี้ ปัญหาที่ว่ามานี้จะหมดไปทันที เมื่อ Google ออกผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ชื่อว่า NotebookLM ออกมา

NotebookLM เป็นเครื่องมือที่เปรียบเสมือนกับ “ผู้ช่วยอัจฉริยะ” ที่จะมาช่วยจัดการงานเอกสารของเราในแบบที่มีความเฉพาะเจาะจงมากกว่าการใช้ AI อื่น ๆ ทั่วไป โดยสิ่งที่ทำให้ NotebookLM โดดเด่นกว่า AI tool ตัวอื่น ๆ ก็คือฟีเจอร์ที่น่าสนใจเหล่านี้

🛠️ ฟีเจอร์หลัก ๆ ที่น่าสนใจ#

NotebookLM มีฟีเจอร์พื้นฐานที่ผู้ช่วย AI ของเราควรจะมีอย่างครบถ้วน แต่สิ่งที่ทำให้ NotebookLM กลายเป็น “ผู้ช่วยอัจฉริยะ” นั้นมาจากฟีเจอร์สำคัญเหล่านี้

📂 อัปโหลดแหล่งที่มาได้#

NotebookLM จะไม่นำคำถามของเราไปค้นหาคำตอบจากอินเทอร์เน็ตเหมือนกับ search engine อื่น ๆ แต่จะหาคำตอบจากแหล่งข้อมูลที่เราได้อัปโหลดไปเท่านั้น เช่น ไฟล์เอกสาร ไฟล์ PDF ไฟล์เสียงหรือแม้แต่ไฟล์วิดีโอก็ตาม เอกสารเหล่านี้จะกลายเป็นแหล่งข้อมูลที่เฉพาะเจาะจงและ NotebookLM จะทำการอ่านและหาคำตอบมาตอบคำถามของเรา

✅ การตอบคำถามที่น่าเชื่อถือ#

เนื่องจาก NotebookLM บังคับให้ผู้ใช้งานต้องอัปโหลดแหล่งที่มาของข้อมูลก่อน ทำให้คำตอบที่ได้มานั้นสามารถระบุแหล่งอ้างอิงของคำตอบได้ โดยที่ NotebookLM จะตอบคำถามของเราโดยการแนบแหล่งอ้างอิงในคำตอบให้เราด้วย เช่น คำตอบที่ตอบออกมานี้ มาจากเอกสารไหน หน้าไหน บรรทัดไหน เป็นต้น ซึ่งเราสามารถกดเข้าไปดูที่เอกสารต้นฉบับเพื่อตรวจสอบความถูกต้องหรืออ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ทันที

📊 การนำเสนอที่น่าสนใจ#

ข้อนี้เองเป็นจุดที่ทำให้แอดมินหลงรัก NotebookLM ทันทีหลังจากที่ได้ทดลองใช้ เพราะมันไม่ได้เพียงแค่ตอบคำถามของเราเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ NotebookLM ยังสามารถนำเสนอข้อมูลของเราในรูปแบบต่าง ๆ ได้อีกด้วย เช่น การสรุปข้อมูลเป็นโน้ตย่อหรือแม้แต่การทำแผนผังความคิด (mindmap) ก็ตาม

🚀 เริ่มต้นใช้งาน NotebookLM#

หลังจากที่ทำความรู้จักกันมาพอสมควรแล้ว น่าจะได้เวลาอันสมควรแล้วที่เราจะมาลองใช้งานจริง ๆ กันสักที ก่อนอื่นเข้าไปที่เว็บไซต์ https://notebooklm.google.com/ ↗ จะพบกับเว็บไซต์นี้

จากนั้นกดปุ่ม สร้าง Notebook ใหม่ เพื่อเข้าสู่ระบบ

เมื่อกดเข้าสู่ระบบมาแล้ว หน้าจอจะแสดง popup ให้ผู้ใช้งานอัปโหลดแหล่งที่มาเข้าไปก่อน โดยในที่นี้แอดมินจะทดลองอัปโหลดไฟล์ PDF ไฟล์หนึ่งชื่อ “FREE n8n Beginner Course QWERTY School” ซึ่งเป็น PDF ที่แจกฟรีสำหรับศึกษาเรื่องเกี่ยวกับ n8n นั่นเอง มาดูกันว่าตัว NotebookLM จะเข้าใจเอกสารนี้ว่าอย่างไร และเราจะได้อะไรจากการอัปโหลดเอกสารนี้บ้าง

รอสักครู่ให้ NotebookLM อ่านข้อมูลทั้งหมดเสร็จก่อน จากนั้นหน้าจอจะแสดงข้อมูลสรุปคร่าว ๆ ของไฟล์ออกมา

ถ้าขึ้นข้อความแบบนี้แสดงว่าเลขาของเราอ่านข้อมูลที่เราส่งให้เสร็จเรียบร้อยแล้ว

💬 ลองถามข้อมูลกับเลขา#

หลังจากที่สรุปไฟล์เสร็จเรียบร้อยแล้ว ในขั้นตอนนี้เราสามารถเริ่มพูดคุยกับ AI เพื่อสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับเอกสารของเราได้แล้ว เช่น ถ้าแอดมินอยากรู้ว่า “โครงสร้างข้อมูลใน n8n เป็นอย่างไร” ก็สามารถพิมพ์ถามไปได้เลย ตัว NotebookLM ก็จะหาคำตอบมาให้เราแบบนี้

📖 สร้างโน้ตสรุปรายงานโดยย่อ#

หากเอกสารมีจำนวนหลายร้อยหน้า การมานั่งอ่านทั้งหมดคงจะไม่ใช่งานที่น่าสนุกแน่ คงจะดีกว่าถ้าเรารู้ข้อมูลสรุปคร่าว ๆ ก่อน จากนั้นค่อยไปหาข้อมูลละเอียดตามหัวข้ออีกครั้ง ซึ่งเลขาคนนี้ก็จัดการให้ได้ง่าย ๆ อีกเช่นเคย ด้วยการกดไปที่ปุ่ม เอกสารสรุป จากนั้นรอไม่นาน สรุปเอกสารของเราก็จะออกมาหน้าตาประมาณนี้

📈 สร้างแผนผังความคิด (mindmap)#

แต่ถ้าหากว่าเอกสารมีจำนวนหน้าเยอะจริง ๆ แล้วล่ะก็ การอ่านสรุปแบบข้อความก็ไม่ต่างจากการฝืนกินอาหารที่มีประโยชน์โดยไม่ผ่านการปรุง จะดีกว่าไหมถ้าเราลองปรุงแต่งมันสักหน่อยเพื่อให้อาหารของเราย่อยง่ายขึ้นด้วยการสร้างเป็นแผนผังความคิด (mindmap) แทน หากต้องการปรุงอาหารแบบนี้ก็ไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแค่กดที่ปุ่ม แผนผังความคิด จากนั้นก็จิบกาแฟรอเหมือนเดิม ไม่นานเราก็จะได้แผนผังสรุปดังนี้

ซึ่งโดยส่วนตัวแล้วแอดมินรู้สึกว่ามันอ่านง่ายกว่าการอ่าน text ยาว ๆ มาก ๆ แม้จะสรุปมาแล้วก็ตาม การทำแผนผังแบบนี้จะช่วยให้เราสืบค้นและอ่านได้ง่ายยิ่งขึ้นไปอีก นอกจากนี้ยังมีประโยชน์ในการเรียนรู้อะไรสักอย่างอีกด้วย

📢 ไม่อยากอ่านอะไรแล้ว ให้เลขาอ่านให้ฟังเลยแล้วกัน#

ฟีเจอร์นี้คือที่สุดของการสรุปแล้ว เพราะไม่ว่าจะสรุปออกมาเป็นแบบไหน จะเป็นข้อความหรือแผนผังความคิดก็ตาม สุดท้ายยังไงก็ต้องอ่านอยู่ดี แต่ NotebookLM สามารถลดขั้นตอนนั้นให้เราได้ด้วยการอ่านให้เราฟังแทน โดยให้เราดูที่ section การสนทนาแบบเจาะลึก จากนั้นกดที่ปุ่ม สร้าง บนหน้าจอ

ระบบจะทำการประมวลผล จากนั้นก็จิบกาแฟอีกแก้วหนึ่งเพื่อรอการประมวลผลสักครู่ ไม่นานก็เสร็จเรียบร้อย ตอนนี้เราสามารถกดฟังข้อความได้แล้ว

ในการฟังข้อความจะไม่ได้ให้ความรู้สึกเหมือนมีคนอ่านให้ฟัง แต่จะได้ความรู้สึกเหมือนกับมีพิธีกร 2 คนมาเล่าเรื่องหรือพูดคุยเกี่ยวกับเนื้อหานั้นให้เราฟังมากกว่า ซึ่งทำให้เราสามารถฟังได้เพลิน ๆ โดยไม่รู้สึกเบื่อเลย

👩‍💻 ลองเพิ่มแหล่งข้อมูลและถามต่อ#

สำหรับแพลนฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย แหล่งที่มาของข้อมูลจะเพิ่มได้สูงสุด 50 แหล่งต่อ 1 โปรเจกต์ ซึ่งแอดมินก็คิดว่าเพียงพอแล้วสำหรับในโปรเจกต์ที่ไม่ใหญ่มาก

โดยเราสามารถเพิ่มแหล่งที่มาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ได้อีก ไม่ว่าจะเป็น

• ลิงก์ข้อมูลอื่น ๆ
• ข้อความที่บันทึกมา
• อัปโหลดจาก Google Drive
• ข้อความที่ถูกสรุปมาจากตัว NotebookLM เอง เป็นต้น

ยิ่งมีแหล่งข้อมูลมากเท่าไหร่ เลขาของเราคนนี้ก็จะยิ่งมีความแม่นยำขึ้นมากเท่านั้น เพียงแค่นี้งานเอกสารประจำวันที่เคยกินเวลางานของเราไปก็สามารถจัดการได้โดยง่ายแล้ว 😎 ☕